Đạp trainer (hay ở Việt Nam nhiều người quen gọi là ru-lô) đang trở thành phong trào trong giới đạp xe cũng như triathlon. Cùng với sự phát triển của các phần mềm như Zwift hay TrainingPeaks, ngày càng có nhiều các VĐV pro tập đạp trong nhà, cá biệt như Lionel Sanders (hạng nhì giải VĐTG Ironman 2017) gần như 100% tập đạp trên trainer, hay các đội đua xe chuyên nghiệp cũng bắt đầu dùng Zwift như một kênh để phát hiện và tuyển mộ các tài năng trẻ. Ở Việt Nam, khi việc tham gia giao thông khá nguy hiểm kể cả với xe ô tô chứ đừng nói là xe đạp, thì đạp trong nhà trên trainer là một giải pháp an toàn và khá hiệu quả. Trong bài viết này, tôi xin giới thiệu tổng quan các loại trainer để các newbies có khái niệm cụ thể hơn về trainer và để dễ dàng mua sắm.

Nói chung trainer thường có 3 loại chính:

  1. Magnetic trainer
  2. Fluid trainer
  3. Smart trainer

Magnetic trainer 

Gọi là magnetic trainer vì cơ chế của loại trainer này dùng các thỏi nam châm (magnet) để tạo ra lực cản khi đạp. Các thỏi nam châm với cực khác nhau được bố trí trong trục cạnh con lăn như hình dưới. Khi đạp, trục đó sẽ quay và bên trong các cục nam châm sẽ gây ra lực cản để đạp có lực hơn.

Đặc điểm của loại trainer này là người dùng phải chọn các cấp (level) lực cản thông qua cần gạt được nối với trục quay như hình trên. Thông thường có 5 cấp, cấp 1 là mô phỏng đường bằng phẳng, đạp nhẹ cho đến cấp 5 mô phỏng leo núi, đạp nặng.

Điểm cộng:

  • Giá rẻ, trung bình trong khoảng 100$
  • Trọng lượng nhe, dễ di chuyển

Điểm trừ:

  • Rất ồn, dễ làm người trong nhà và hàng xóm khó chịu
  • Mô phỏng không chính xác đạp thực tế ngoài đường được địa hình ngoài đường

Fluid Trainer

Gọi là fluid trainer vì loại trainer này tạo ra lực cản bằng cách quay các cánh quạt trong dung dịch lỏng (fluid). Dung dịch thường là silicone để tránh bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ tạo ra khi đạp và ma sát.

Khi đạp, các bàn quạt sẽ quay giống như thuyền con vịt lội nước. Đạp càng mạnh thì lực cản tạo ra giữa bàn quạt và chất lỏng càng lớn và tạo cảm giác càng nặng lên con lăn. Ngược lại, khi đạp nhẹ thì cho cảm giác nhẹ. Bánh đà trong hình trên dùng để tiếp tục tạo lực quay cho con lăn, mô phỏng xe vẫn lăn khi dừng đạp ngoài đường. Đặc điểm của loại trainer này là không dùng cần gạt để chỉnh level như loại trainer nam châm, mà tùy chỉnh độ nặng nhẹ tùy theo lực đạp của người dùng.

Điểm cộng:

  • Êm hơn nhiều so với magnetic trainer
  • Mô phỏng đường thật tốt hơn magnetic trainer

Điểm trừ:

  • Khá nặng
  • Giá đắt hơn, trong khoảng từ trên dưới 200$ đến 400-500$ tùy hãng và tùy sản phẩm

Smart trainer

Gọi là smart trainer vì loại trainer này đồng bộ với điện thoại hoặc laptop qua cổng bluetooth hoặc ANT+. Người dùng có thể tùy chỉnh lực cản qua app với nhiều cấp và độ chính xác hơn nhiều so với magnetic hoặc fluid trainer. Ngoài ra, loại trainer này cũng có khả năng đồng bộ với các chương trình tập luyện như Trainer Road hay Zwift, thông qua cổng bluetooth hay kết nối ANT+ FE-C. Việc này cho phép người dung lên chương trình tập trong app và trainer sẽ tự động thay đổi lực cản tùy theo bài tập hoặc đoạn đường mô phỏng trong Zwift. Nếu bài tập có đoạn đạp nhanh 100% FTP thì trainer sẽ tự động tăng lực cản và độ nặng.

Các smart trainer này cũng có giá cả khác nhau, tùy vào khả năng mô phỏng đạp có giống với thực tế hay không. Cảm giác đạp càng giống thực tế thì trainer càng đắt. Một vài tên tuổi nổi bật cho các dòng smart trainer bao gồm TACX (các sản phẩm có chữ smart, ngoài ra cũng có Tacx Neo cho dòng cao cấp) và Wahoo KICKR. Wahoo KICKR là dòng sản phẩm cao cấp, được coi như là tiêu chuẩn cho các loại trainer xịn. Ngoài ra, giang hồ ở Việt Nam cũng đồn đại và dùng một sản phẩm tương tự Wahoo KICKR tên là Gravat. Gravat là sản phẩm đến từ người anh em phương Bắc (Trung Quốc) nên có giá chỉ bằng một nửa KICKR (khoảng 500$), có thể mua qua Taobao. Bản thân tôi chưa dùng thử sản phẩm này nên không thể comment.

Tacx Genius Smart

Wahoo Kickr

Gravat

Điểm cộng:

  • Êm nhất trong các loại trainer
  • Mô phỏng tốt nhất đạp thực tế
  • Có khả năng đồng bộ với app và tự động thay đổi lực cản

Điểm trừ:

  • Lắp ráp phức tạp
  • Rất nặng (tầm 15-20kg tùy loại)
  • Rất đắt, khoảng từ 350$ tới 1,200$ tùy loại

Theo ý kiến cá nhân, tôi không tin tưởng Fluid trainer cho lắm vì tôi cảm thấy khả năng tự điều chỉnh lực cản của loại trainer này khá hạn chế, một số loại tôi thử đạp nặng hơn thực tế rất nhiều mặc dù cùng số líp. Ngay cả khả năng tự điều chỉnh lực cản của smart trainer cũng vậy, nhưng loại này có khả năng tùy biến và tư lập chương trình và lực cản qua app nên không ảnh hưởng lắm. Vì vậy tôi khuyên nếu bạn có túi tiền khiêm tốn, không sợ tiếng ồn thì nên chọn magnetic trainer. Bạn có thể dùng líp và đĩa để tùy chỉnh độ nặng nhẹ. Mặc dù không đồng bộ được với Trainer Road hay Zwift nhưng vẫn có cách để bạn sử dụng các chương trình trên với magnetic trainer (xem hướng dẫn trong bài “Tập Với Power Chỉ Với Trainer Giá 100$ Và Không Cần Power Meter“). Ngoài ra nếu có tiền thì bạn nên mua smart trainer vì tính tiện lợi của nó.

Nếu bạn đang tập luyện cho Ironman 70.3 Vietnam, hãy tìm hiểu thêm về cuộc thi qua bài viết Giải Ironman 70.3 Vietnam và những con số biết nói (phần 1) và Giải Ironman 70.3 Vietnam và những con số biết nói (phần 2).

Phạm Minh Quang là vận động viên triathlon sống ở Singapore. Năm 2017, Quang là người Việt Nam đầu tiên giành suất tham dự giải VĐTG Ironman 70.3 World Championship tại Mỹ. Hiện nay, Quang luyện tập cùng HLV Colin O’Shea và một số VĐV triathlon không chuyên hàng đầu khu vực ở Singapore.


Gửi phản hồi